Stresi negativ dhe intervenimet e psikologjisë funksionale në stres

Psikologjia funksionale është një degë e psikologjisë që u zhvillua në fund të shekullit të 19-të, duke u fokusuar në funksionimin e ndërgjegjes dhe në atë se si ndërgjegjja ndikon në sjellje. Psikologjia funksionale u ngrit në kundërshtim me strukturalistat mbizotërues të cilët u përpoqën për të përcaktuar strukturën e mendjes së të rriturve. Funksionalistët besonin se psikologjia mund të ishte praktike dhe jo vetëm eksplorimi i ndërgjegjes dhe mendjes.

Di- Stresi
Sot Funksionalizmi i ri na siguron një teori të përgjithshme të stresit, të aftë për të shpjeguar, në një vizion shumëdimensional, se si funksionon stresi, çfarë e bën stresin kronik dhe ku vendoset stresi (përveç nivelit neuroendokrin). Në të vërtetë, modifikimet kronike dhe të pakthyeshme u zbuluan në tensionin themelor të muskujve, në mënyrën e frymëmarrjes, në sjellje, lëvizjet dhe ndjesitë. Këto janë ndryshime që njerëzit nuk i perceptojnë.

Çfarë e transformon stresin e përkohshëm dhe të dobishëm  në një stres të rrezikshëm, kronik dhe të përhershëm (të quajtur di-stress)?

Sot ne mund të shohim funksionet në të cilat stresi është ankoruar. Ne flasim për ndikimin e një ngjarjeje stresuese (stressor) në një gjendje para-ekzistuese të një personi; jo vetëm një ndikim njohës por edhe një ndikim të ndjeshëm, motorik dhe emocional. Është një vlerësim global psiko-trupor perceptual (filtri funksional) që varet nga mënyra se si disa funksione bazike (Eksperienca bazike në fëmijëri) ndryshohen ose jo. Pra, nëse ky filtër ndryshohet, aktivizimi i organizmit vazhdon edhe kur nuk është i nevojshëm: stresi bëhet kronik, i rrezikshëm; organizmi konsumon dhe prodhon një shumëllojshmëri të çrregullimeve të stresit dhe më afat të gjatë, shfaqen sëmundje të lidhura me stresin.

Terapia
Gjendja kronike dhe negative e stresit nuk mund të trajtohet thjesht me një “trajnim” për të menaxhuar stresin, as me metoda të kufizuara dhe as me teknikat që mund të japin një lehtësim të përkohshëm. Në vend të kësaj, është e nevojshme të shkoni në rrënjët në të cilat stresi është shfaqur, për të përmbysur kushtet e kronicitetit. Eshtë e domosdoshme të rikuperohen disa funksione bazike të alternuara sa më shumë që të jetë e mundur në të gjitha nivelet psiko-trupore, duke vepruar në sisteme të ndryshme që përfaqësojnë “Vetveten” (të gjithë personin): njohës, emocional, por edhe endokrin, “neurovegjetativ”, të ndjeshëm, motorik.

Prandaj, nuk mjafton thjesht të mësoni ose të rrisni kapacitetin mendor të vetëdijes (me teknikat e mendjes), megjithëse ka një efekt pozitiv. Sistemi nervor, fiziologjik, motorik, nervor autonomik dhe postural pothuajse gjithmonë ndryshojnë, në një gjendje “të shkurtër” (ato mbeten të ndryshuara pavarësisht nga kushtet e jashtme) dhe nuk ndryshojnë vetëm në nivelin e vetëdijes por vetëm duke vepruar direkt në to. Në këto sisteme dhe në nivelet psiko-trupore, Funksionalizmi i ri është në gjendje të ndërhyjë në një mënyrë gjithnjë e më efektive, me teknika specifike, që janë rezultat i viteve të studimeve dhe përvojës klinike, për të marrë një efekt të rëndësishëm dhe të thellë në mirëqenien e trupit të njeriut, që paraqet një mënyrë të rëndësi…